s/tam-ly-giao-dich
Tâm lý giao dịch
Tâm lý học hành vi, kỷ luật cảm xúc, tư duy xác suất và quản trị tâm lý giao dịch tài chính.
27 mạch · lập 11/09/2026
- +1
Đọc sách Seth Klarman — Margin of Safety: Cuốn sách 3.000 USD bị lãng quên của Phố Wall và nghệ thuật xây dựng vùng đệm chống sai số trong đầu tư
Trên các sàn đấu giá sách cổ và chuyên trang sưu tầm eBay, có một cuốn sách bìa cứng màu xanh lá sẫm xuất bản năm 1991 luôn nằm trong danh sách những ấn phẩm tài chính đắt đỏ nhất lịch sử hiện đại: Margin of Safety: Risk-Averse Value…10 lượt xem - +2
Thiên lệch nhận thức muộn (Hindsight Bias): Ảo tưởng 'biết ngay mà' sau phiên giao dịch và cái bẫy tự tin thái quá
Sau 15:00, khi tiếng chuông đóng cửa phiên giao dịch vang lên và từng thanh nến trên biểu đồ đã nằm bất động, thị trường bỗng nhiên trở nên dễ đoán một cách kỳ lạ. Nhìn lại diễn biến vừa kết thúc, không ít nhà giao dịch khẽ nhếch mép mỉm…12 lượt xem - +2
Thiên lệch kẻ sống sót (Survivorship Bias): Vết đạn của Abraham Wald và cạm bẫy học cách làm giàu từ người chiến thắng
Vào năm 1943, giữa thời điểm Thế chiến thứ Hai diễn ra ác liệt, Trung tâm Nghiên cứu Thống kê (SRG) tại Đại học Columbia nhận một bài toán khẩn từ Không quân Mỹ: Làm thế nào để gia cố giáp cho máy bay ném bom B-17 Flying Fortress mà không…💬 2 bình luận17 lượt xem - +2
Đọc sách Charlie Munger: Poor Charlie's Almanack — Hiệu ứng Lollapalooza, bẫy người cầm búa và nghệ thuật đảo ngược bài toán
Một buổi chiều tháng Tư năm 1995, hội trường lớn của Đại học Harvard chật kín hàng trăm giảng viên, sinh viên và các nhà nghiên cứu kinh tế hàng đầu nước Mỹ. Người bước lên bục giảng là một người đàn ông 71 tuổi, vầng trán cao rộng, đôi…11 lượt xem - +1
Đọc sách Richard Thaler: Misbehaving — Hiệu ứng sở hữu (Endowment Effect) và vì sao trader luôn yêu mù quáng cổ phiếu mình đang cầm?
Trong suốt hơn nửa thế kỷ, các lý thuyết tài chính kinh điển được xây dựng trên một tiền đề hoàn mỹ: thị trường chứng khoán được vận hành bởi những "Econ" — những thực thể kinh tế siêu phàm, hoàn toàn lý trí, không bao giờ bị cảm xúc chi…13 lượt xem - +1
Đọc sách Market Wizards: Paul Tudor Jones và bài học sinh tử từ Black Monday 1987 — Khi tư duy phòng thủ tối thượng cứu vớt tài khoản
Sáng ngày 19 tháng 10 năm 1987, không khí bên trong phòng giao dịch của Tudor Investment Corporation tại Manhattan đặc quánh như trước một cơn bão nhiệt đới. Giữa những tiếng gõ phím lạch cạch, tiếng chuông điện thoại réo liên hồi từ các…💬 2 bình luận16 lượt xem - +1
Đám đông và nghịch lý điểm đảo chiều: Khi nào tiếng nói của số đông có giá trị, và khi nào trở thành cạm bẫy thanh khoản?
Một nhà đầu tư khi mới bước chân vào thị trường tài chính thường nhận được hai lời khuyên nghe chừng như chân lý, nhưng trớ trêu thay lại triệt tiêu lẫn nhau đến mức nực cười. Một bên bảo: "Đừng bao giờ cố gắng chống lại thị trường. Hãy…14 lượt xem - +1
Đọc sách Daniel Kahneman: Thinking, Fast and Slow — Khi Hệ thống 1 biến bộ não sinh học thành kẻ thù lớn nhất của trader
Một buổi sáng thứ Hai đẹp trời, bạn ngồi vào bàn làm việc với một cốc cà phê nóng, cuốn sổ ghi chép kế hoạch giao dịch đặt ngay ngắn bên cạnh. Bạn tự nhủ với bản thân bằng sự điềm tĩnh tuyệt đối: "Cổ phiếu này đã chạm vùng kháng cự mạnh,…17 lượt xem - +1
Đọc sách Annie Duke: "Thinking in Bets" — Cạm bẫy quy chụp kết quả và nghệ thuật tách rời quyết định khỏi vận may rủi
Trận chung kết Super Bowl XLIX ngày 1 tháng 2 năm 2015 đã đi vào lịch sử thể thao nước Mỹ với tư cách một trong những khoảnh khắc gây tranh cãi cay đắng nhất mọi thời đại. Đồng hồ chỉ còn 26 giây. Đội Seattle Seahawks bị dẫn trước 4 điểm…16 lượt xem - +2
Thiên lệch hành động (Action Bias) và cơn ngứa tay của trader: Khi ngồi yên trên đống tiền mặt là quyết định sinh lời lớn nhất
13 giờ 45 phút chiều. Bảng điện tử giằng co trong một biên độ hẹp đến nghẹt thở. Thị trường bước vào phiên thứ ba liên tiếp sideway với thanh khoản mất hút, những con số màu vàng nhạt nhẽo trôi qua màn hình như một đoạn phim quay chậm. Tài…9 lượt xem - +2
Ed Seykota: Người mang thuật toán vào thị trường và nghịch lý 'ai cũng nhận được thứ họ muốn'
Vào đầu những năm 1970, khi phố Wall vẫn còn đắm chìm trong khói xì gà, tiếng la hét trên sàn giao dịch trực tiếp và những chồng biểu đồ vẽ tay bằng thước kẻ, tại một căn phòng tĩnh mịch nhìn ra hồ Tahoe phủ đầy tuyết trắng, có một người…15 lượt xem - +2
Cỡ lệnh là một quyết định tâm lý: Bài kiểm tra giấc ngủ và giới hạn chịu đựng của hệ thần kinh
Trong mọi cuốn giáo trình quản trị tài chính, kích thước vị thế (Position Sizing) luôn được trình bày như một bài toán thuần túy: công thức Kelly, mô hình phương sai tối ưu Markowitz, hay quy tắc trích 1% – 2% rủi ro trên tổng tài sản.…9 lượt xem - +2
Chiếc bẫy bình quân giá HPG: Từ cú lướt sóng T+ đến tin nhắn Call Margin lúc 14:15
Tôi viết lại những dòng này không phải với tư cách của một chuyên gia phân tích hay một người kể chuyện đạo mạo. Tôi viết nó như một lời tự thú muộn màng của một kẻ từng ngạo mạn tin rằng mình có thể dùng sự kiên trì để uốn nắn bảng điện…21 lượt xem - +2
Nỗi đau “tụt lãi”: Vì sao mất đi khoản lợi nhuận thả nổi còn khổ sở hơn cả dính Stop Loss?
Trong thị trường tài chính, có hai kịch bản thua thiệt quen thuộc mà bất kỳ ai cầm chuột giao dịch cũng từng nếm trải: Kịch bản thứ nhất: Mở vị thế, giá lập tức đi ngược phân tích, chạm ngưỡng Stop Loss và tự động cắt lỗ dứt khoát. Kịch…💬 2 bình luận17 lượt xem - +1
Nhật ký giao dịch: Thứ gì thực sự đáng ghi lại để sửa sai, và thứ gì ghi vào chỉ để tự an ủi sau mỗi cú thua?
Hầu như mọi cuốn sách kinh điển về trading đều dành một chương trang trọng để khuyên bạn: "Hãy ghi nhật ký giao dịch nếu muốn tồn tại lâu dài trên thị trường". Đa số trader mới đều hào hứng làm theo — họ lập bảng tính Excel chi tiết, mua…21 lượt xem - +1
Đọc sách Morgan Housel: Nghịch lý giữa làm giàu và giữ tiền, cùng bài học biết thế nào là đủ
+1Trong thế giới đầu tư tài chính, có hàng ngàn cuốn sách dạy bạn cách phân tích báo cáo tài chính, định giá chiết khấu dòng tiền DCF hay vẽ những đường chỉ báo kỹ thuật phức tạp. Nhưng cuốn sách "The Psychology of Money" (Tâm lý học về…11 lượt xem - +2
Kế toán tâm lý và hiệu ứng House Money: Vì sao nhà đầu tư dễ dãi đánh bạc với tiền lãi và khắt khe với tiền gốc?
+1Trong kinh tế học cổ điển, một trong những định lý nền tảng quan trọng nhất là tính khả hoán của tiền tệ (Fungibility): Mọi đồng tiền đều có giá trị tương đương và có thể thay thế hoàn toàn cho nhau. Một triệu đồng bạn kiếm được từ mồ hôi…11 lượt xem - +1
Đọc sách Howard Marks: Bản chất của Tư duy cấp độ hai và con lắc tâm lý trên thị trường tài chính
Warren Buffett từng thẳng thắn chia sẻ trong một buổi phỏng vấn: "Khi tôi nhìn thấy các bản memo của Howard Marks xuất hiện trong hộp thư, đó luôn là thứ đầu tiên tôi mở ra đọc. Tôi luôn học được một điều gì đó mới mẻ từ ông ấy". Howard…28 lượt xem - +1
Kể chuyện sau sự việc (Narrative Fallacy): Vì sao bộ não luôn tự dựng nhân quả cho sự ngẫu nhiên của thị trường?
Mỗi buổi chiều sau khi thị trường chứng khoán đóng cửa, một hoạt động quen thuộc và sôi nổi lại diễn ra trên khắp các diễn đàn, hội nhóm tài chính và các bản tin tài chính: Đi tìm lý do giải thích cho đường giá. Nếu chỉ số tăng 20 điểm,…25 lượt xem - +1
Bẫy quá tự tin sau chuỗi thắng: Vì sao khoản lỗ nặng nhất luôn xuất hiện ngay sau giai đoạn rực rỡ nhất?
Trong cuốn nhật ký của hầu hết những nhà đầu cơ từng nếm trải cảm giác cháy tài khoản, luôn có một sự thật trớ trêu đến rùng mình: Cú đòn chí mạng hủy diệt phần lớn gia sản chưa bao giờ xuất hiện trong một chuỗi ngày thua lỗ triền miên.…13 lượt xem